برای شناخت بیشتر پوست بهتر است ابتدا با ساختمان و وظایف آن آشنا شویم.
وظایف پوست (اعمال پوست):
پوست نقش مهمی در سلامت بدن دارد.دفع موادزاید از راه تعریق ،تنفس و کمک به حفظ تعادل آب در بدن ،تنظیم درجه حرارت بدن ، انتقال حس و حرارت ،جذب برخی از مواد نظیر ویتامین D…

ساختمان پوست:
پوست از سه لایه با ساختمان مفصل و پیچیده تشکیل شده است که به ترتیب عبارتنداز:
لایه اپیدرم
لایه درم
لایه هیپودرم

اجزا تشکیل دهنده لایه اپیدرم(بیرونی):
خارجی ترین لایه پوست اپیدرم است که نقش دفاعی دارد.اپیدرم از پنج طبقه مجزا تشکیل شده که به ترتیب از پایین به بالا (از عمق به سطح)عبارتنداز:
لایه پایه
لایه خاردار
لایه دانه دار
لایه شفاف
لایه شاخی
اپیدرم ساختمانی کاملاً سلولی بدون رگ های عصبی و خونی دارد و سلو ل های آن از لایه زیرین (پنجمین لایه) به تدریج به سطح پوست آمده و به لایه شاخی می رسند.
سپس به شکل ورقه از سطح پوست جدا شده و سلو ل های ردیف زیر جای آن ها را می گیرند.
لایه پنجم از یک ردیف سلو ل های استوانه ای به وجود آمده است که در اثر تغییر شکل ،لایه های دیگر اپیدرم را به وجود می آورند.این سلو ل ها به تدریج تغییر جا داده تا به سطح پوست برسند و سر انجام به شکل سلو ل های مرده ورقه یا پوسته شده و از پوست جدا شوند.
بر روی این لایه 5تا 8ردیف سلول بسیار حساس و آسیب پذیر لایه چهارم قرار دار.
لایه سوم از سه ردیف سلول لوزی شکل پهن تشکیل شده که دارای دانه های ریز و درشت فراوانی بوده و در برابر نور بسیار ضعیف است.لایه دوم از سلو ل های پهن ونیمه شفاف شکل یافته که در زیر لایه شاخی قرار گرفته است.
لایه شاخی نیز توده ای از سلو ل های متراکم پهن بدون هسته بوده که دارای مواد چربی و مومی است و سطحی ترین لایه پوست را تشکیل می دهد.این لایه در تمام نقاط بدن به یک اندازه نیست .در پاره ای نفلط مانند پلک ها بسیار نازک و در کف دست و پا به ویژه پاشنه بسیار ضخیم است .سلو ل های سطحی این لایه مرده است و به صورت پوستهداز بدن جدا می شود.

لایه درم (میانی):
لایه میانی از بافت همبند تشکیل شده است و دارای رشته های عصبی و خونی ،مو،غده های چربی و عرقی می باشد.این لایه از دو قسنت به نام های پاپیلار و رتیکولار تشکیل می یابد.
لایه پاپیلار بلافاصله زیر لایه اپیدرم قرار داشته و حاوی پاپیلاها می باشدکه سبب ایجاد خطوط ظزیف در ظاهر اپیدرم می گردد.کلاژن رشته اصلی این لایه است که به صورت نامنظم و در هم قرار داشته و مقدار آن بیش از الاستین می باشد.
در لایه رتیکولار نیز کلاژن وجود دارد اما کمتر از لایه پاپیلار بوده و بر خلاف لایه قبل به صورت منظم می باشند.رشته های الاستین و رتیکولین در این لایه موازی سطح پوست قرار دارند و لذا در جراحی ها استفاده از برش های موازی باعث عدم به جا ماندن اسکار (به آثار به جا مانده روی پوست به از بهبود زخم گویند)
با افزایش سن رشته های ارتجاعی لایه درم تخلیل رفته و الیاف کلاژن ضخیم و غیر طبیعی می شوند و روی ساخت آن ها کاهش می یابد و لذا زمینه برای ایجاد چین و چروک فراهم می گردد.

انواع سلو ل های تشکیل دهنده درم عبارتنداز:
سلو ل های فیبرو بلاست:این سلو ل ها سازنده کلاژن ،عناصر رشته ای رتیکولین و الاستین می باشند.
سلو ل های هیستوسیت :این سلو ل ها نقش دفاعی دارند.
سلو ل های ماست(ماست سل ها):باعث بروز واکنش های حساسیتی در پوست می شوند.
سلو ل های عصبی:شامل دو بخش بوده که بخش اول جسمک های عصبی که باعث دریافت
حس لمس و فشار می شوند.بخش دوم پایانه های عصبی فاقد میلین که باعث انتقال حس خارش ،درد و حرارت می باشند.
سلو ل های خونی:به صورت عروق خونی بوده و تغذیه لایه های درم و اپیدرم را بر عهده دارد.

لایه هیپودرم(درونی)
در زیر لایه درم قرار گرفته و سبب چسبندگی پوست به اعضاء زیرین (عضلات)می شود.این لایه از بافت همبند سستی تشکیل شده که دارای چربی زیادی است و توسط نوارهای کلاژن از هم جدا شده اند.این لایه مهمترین محل ذخیره چربی در بدن بوده وعامل سلولیت می باشد.
به این لایه ضربه گیر نیز گفته می شود.عروق خونی از لایه هیپودرم وارد درم میشوند.ضخامت این لایه با توجه به میزان چربی ذخیره شده در دورهئ های مختلف زندگی متفاوت است.

جذب و دفع مواد پوست چگونه است؟
مواد قابل جذب و دفع از طریق منافذ پوست یا همان منافذ غدد عرق و چربی وارد بدن و یا از آن خارج می شوند.از جمله مواد قابل جذب می توان به آب ،گازها،اسانس های گیاهی ،ویتامین ها و روغن ها اشاره کرد.

آب: مستقیماً توسط پوست جذب نمی شود بلکه فقط باعث تورم سلولی در سطح پوست ،به خصوص در نواحی کف دست وپا می شود.

گازها:جذب گازها در پوست به عواملی چون فشار ،دما و درجه حلالیت آن ها در آب و یا چربی بستگی دارد .

اسانس های گیاهی:به خوبی در پوست نفوذ می کنند. حلال هایی مانند اتر،کلروفرم،استون و تا حدودی الکل جذب پوست می شوند.جیوه ،ید،آرسنیک،محلو ل های الکلی و غیره نیز قابلیت جذب از راه پوست را دارند.

ویتامین ها:ویتامین های محلول در چربی مثل D ، E،k ، A به راحتی جذب پوست می شوند و حتی تعدادی از ویتامین ها ی محلول در آب مثل Cو B نیز از پوست عبور می کنند.

روغن ها :روغن ها به سه گروه حیوانی ،معدنی و گیاهی تقسیم می شوند که از بین آن ها نوع گیاهی و حیوانی به خوبی جذب پوست می شود.

رنگ ها :رنگ ها نیز امکان جذب پوستی دارند.

انواع پوست:
1.پوست چرب:چربی پوست ناشی از ترشح بیش از حد چربی توسط غدد چربی است .این نوع پوست از نظر ظاهری براق ،دارای منافذ باز ،امکان وجود جوش های آکنه ای یا کومدون(سرسیاه) و سر سفید و چین وچروک کمتر است .پوست چرب دیرتر دچار پیری و چین و چروک می گردد. در لمس نرم بوده و اصطکاک کمتری احساس می شود.
نکته :پوست چرب آسیب دیده صبح ها براق بوده و بعد از شستشو به صورت کشیده شده ،قرمز و سوزش دار می شود.

2.پوست خشک :اکثر افراد که پوست روشن دارند به خشکی پوست مبتلا می شوند.خشکی پوست در اثر از دست رفتن آب پوست ،عدم ترشح کافی چربی و پیری عارض می شود.از نظر بالینی مات و کدر بوده و هیچ برقی ندارد،نازک است،منافذ سطح آن یا خیلی کوچک اند ویا اصلاً منافذ ندارند. سن پوست خشک معمولاً بیشتر از سن شناسنامه ای فرد می باشد،چین وچروک بیشتر است و به آسانی پوسته پوسته می شود و پوسته ها نیز قابل رویت می باشند.سوزش و خارش از مشکلات شایع پوست خشک می باشد.
این پوست معمولاً آکنه و کومدون ندارند ولی کوپروز ( مویرگ های پوست که شبیه تار عنکبوت شده)در این پوست دیده می شود.

پوست مختلط
این نوع پوست در ناحیه پیشانی و بینی چرب و با عتایم و خصوصیات و مشکلات پوست چرب است ودر ناحیه گونه،آرواره ها و چانه خشک است با تمام خصو صیات و مشکلاتی که در پوست اشاره شد. در این نوع پوست قسمت های چرب و خشک باید به طور جداگانه تحت مراقبت قرار گیرند .

پوست نرمال
پوست معمولی پوستی است که چربی و رطوبت آن متعادل باشد که البته این پوست بسیار نادر است وبیشتر در افراد تا سن جوانی دیده می شود.پوستی ایده آل بوده و با گذشت زمان تمایل به خشک شدن دارد ،پپس برای جلوگیری از این مشکل نیاز به محافظت دارد.
در نژاد سفید پوست دارای رنگ یکنواخت و صورتی ملایم است.در لمس نرم ویک دست می باشد .بدون لک ،آکنه،کومدون ،میلیا و کوپروز است.نه زبر است و نه ضخیم و نه نازک ،شفاف و درخشان است و سطح یکسان و یکنواخت نیز دارد.

تاثیر عوامل محیطی بر رنگ پوست
عوامل محیطی مانند نور آفتاب ،هورمونئها،داروها،عفونت ها و کمبود تغذیه و سایر عوامل محیطی می توانند روی فعالیت سلول های ملانوسیتی تاثیر گذاشته و سبب افزایش یا کاهش تولید و توزیع رنگ دانه ملانین و در نتیجه سبب تغییرات رنگ پوست شوند.مثلاً قرار گرفتن در مقابل آفتاب سبب افزایش تولید رنگ دانه ملانین به صورت یک فرایند محافظتی شده و لذا سبب تیرگی پوست و لک های پوستی می گردد.

تاثیر افزایش سن بر پوست صورت
هرچه سن بالا تر می رود و تجربه و خرد آدم بیشتر می شود،تغییراتی که در ظاهر بیرونی رخ می دهد،افزایش می یابد ،تغییراتی که بیش از همه ،در پوست پیشانی قابل مشاهده است…چند تغییر رایج با افزایش سن در پوست صورت ما رخ می دهد که البته برخی از آنها آشناتر و آشکار ترند:
پیشانی با پس رفتن خط رویش مو وسیع می شود.برخی از تجمعات چربی در پیشانی،گیجگاه،گونه ها ن نواحی دور دهان و چشم وجود دارد.با افزایش سن ،حجم این چربی کاهش می یابد ،و به سمت پایین می افتد،بنابراین خطوط چهره که قبلاً گرد بودند ،ممکن است فرورفته شوند و پوست که نرم وکشیده بود،شل و آویزان می شود.
در عین حال ،چربی در سایر بخش های صورت ،به خصوص نیمه پایینی صورت و اطراف چانه و گردن چمع می شود و فرد به اصطلاح غبغب پیدا می کند.البته چین وچروک هم پدیدار خواهد شد.چین وچروک های عمیق ،آنهایی که در پیشانی و میان دو ابرو ایجاد می شوند “خطوط عاطفی”نامیده می شوند.این خطوط ،محصول اقباض و بر آمدگی عضلات صورت اند و در نهایت روی پوست شیار ایجاد می کنند.سایر چین های صورت ممکن است عمیق تر هم بشوند چرا که چربی اطراف آنها کاهش پیدا می کند و جا به جا می شود.چین وچروک های ریزتر صورت ناششی از آسیب نور خورشید ،سیگار کشیدن و تحلیل رفتن طبیعی اجزای پوست هستند که در شرایط معمول پوست را ضخیم و انعطاف پذیر نگاه می دارند.

عوامل بروز جوش صورت از نظر پزشکی مدرن
جوش صورت به شکل های گوناگونی بروز می کند.جوش ساده،عفونی،کورک،دانه های سر سیاه و سر سفید و دانه های سرخ از جمله اشکال متفاوت جوش هستند.
یبوست ،کم خونی،ناراحتی های قاعدگی و تغذیه نادرست از عوامل مهم بروز جوش زیاد هستند.بنابراین ویتامین ها ی A B D E در درمان جوش تاثیر فراوانی دارند.مهمترین منابع این نوع ویتامین ها نیز سبزی ،میوه ها ،جگر و سبوس غلات است.همچنین باید خاطر نشان کرد که نگرانی و هیجان نیز ممکن است باعث ایجاد جوش شود.همچنین بی خوابی و بد خوابی هم می تواندموجب جوش صورت شود.
یبوست ،کم خونی ،تغذیه نادرست و استرس از عواملی است که موجب ایجاد جوش می شوند.افرادی که پوست شان زیاد جوش می زند بایداز مصرف کردن مواد قندی و چرب خوداری کنند و به جای خوردن شیرینی ،شکلات و غذاهای سرخ شده و پر ادویه در رژیم غذایی روزانه خود از آب،سبزی و میوه های تازه استفاده کنند.
درمان جوش های صورت بسته به نوع جوش انجام می گیرد.به طور کلی شست و شوی مکرر نواحی جوش به ویژه با صابون هایی که اسیدیته هستند و از خود بقایایی تا حد زیادی موثر است و به درمان هم کمک می کنند.
ویتامین های A B E C در درمان جوش تاثیر فوق العاده ای دارند.این ویتامین ها را در سبزی ها،میوه ها ،سبوس غلات و جگر می توانید پیدا کنید.

هم زمان با رژیم غذایی مناسبی که گرفته اید نکات زیر را هم فراموش نکنید:
جوش صورت را با نوک ناخن تان تحریک نکرده و آنرا جدا نکنید.قشری که روی جوش را پوشانده محافظ پوست است و نمی گذارد آلودگی ها وارد پوست شود.این قشر اگر از بین برود جوش عفونی می شود و حتی پس از بهبودی جوش ،جای آن در صورت می ماند.
*با صابون های ضد عفونی کننده ،پوست تان را تمییز کنید و روی جوش ها را پاک کنید تا از گسترش آن جلوگیری شود.
*برای این که پوست تان جوش نزند باید چربی ها را از سطح پوست پاک کنید .هر روز صبح و آخر شب پوست تان را شسته و پاک کنید .بهتراست برای این که هم پوست تان تمیز کنید و هم دانه های سر سیاه را از بین ببرید از صابون های ضد عفونی کننده استفاده نمایید.
*اگر می خواهید پوست صورت تان صاف و درخشان باشد باید به کمک پوست سر و مو ها بروید زیرا ارتباط مستقیم و تنگاتنگی میان این دو وجود دارد.اگر موهایتان شوره می زند و یا بیش از اندازه چرب است از سرکه سیب یا آب لیمو ترش استفاده کنید.
*هر وقت می خواهید به پاکسازی پوست صورت وسرتان بپردازید به یاد داشته باشید که باید اول از همه دست تان عاری از هر گونه میکروب و آلودگی باشد.

*وجود نقاط عفونی در بدن موجب بروز جوش می شود برای همین هم باید به سلامت دندان ها یتان توجه کنید.
*داشتن آرامش عصبی باعث می شود که پوست تان صاف باشد.تا می توانید ورزش کنید.
*از خوردن آجیل،سس،ادویه،غذاهای سرخ شده ،شکلات،کاکایو،بستنی،شیرینی،نوشابه های گازدار،پنیر های چرب،فهوه و چای داغ پرهیز کنید؛زیرا این مواد باعث افزایش جوش در صورت خواهند شد.
*جوش ها را دستکاری نکنید و سعی نکنید با فشار دست جوش ها را خالی کنید.
*آرام باشید و سعی کنید خواب مرتب و استراحت کافی داشته باشید و حتی الامکان از فشار های روحی و عصبی بپرهیزید.
*شستشوی صورت با صابون ،البته با توصیه پزشک .
*پوست را ماساژ دهید.
*حذف غذاهای چرب ،سس مایونز،خامه،شکلات،گردو،فندق،موز،تخم مرغ و نارگیل .
*سعی کنید میوه و سبزی بخوریدمثل هویچ ،اسفناج ،شاهی و گوجه فرنگی را زیاد مصرف کنید.
*ضد آفتاب بزنید.
*ورزش کنید.ورزش و استحمام باعث باز شدن منافذ پوست ،بهبود جریان خون آن و رفع چربی می شود که نتیجه آن شادابی پوست وبهبود جوش ها می باشد.
*هنگام خرید مواد آرایشی مخصوص پوست و مو دقت کنید که “کومدون زا”نباشد و لفظ
NON COMEDOGENIC روی آن حک شده باشد.

درمان در طب مدرن بسیار متفاوت است . استفاده از داروهای هورمونی تا آنتی بیوتیک ها که اینجا مورد بحت قرار نمی گیرد.

بعد از بررسی عوامل ایجاد کننده جوش ها از دیدگاه طب کهن نوبت به کنترل ودرمان ریشه ای از طزیق طب سنتی (کهن)می باشد.

قبل از هر چیزی ماباید یاد بگیریم تغذیه ورژیم غذایی مان را اصلاح نماییم یعنی پیشگیری وسپس درمان تا بتوانیم ازنظر اقتصادی حساب بانکی مان را بهینه سازی نماییم .

دستوراتی که در زیر بیان می شود برای همه نوع جوش است:

*افراد چاق که از جوش های چرکی رنج می برند آش گشنیز را برای مدت 14 تا 21 روز میل نمایند . تمام وعده های روز را فقط آش مصرف نمایند.

*حذف چربی ، سرخ کردنی و شیرینی جات .
*آش آبغوره از 3 روز تا 14 روز ،باید توجه نمایید در صورت آفت فشار خون حتماً از شربت عسل استفاده نمایید.

*خوراک میوه به و یا مربای آن پاک کننده کبد می باشد. ودرمان کننده جوش با منشاء کبدی می باشد.

*رب انار یا آب انار وتمبر هندی پاکسازی کننده و مقوی کبد می باشد وبر طزف کننده جوش می باشد.

*هویچ وآب هویچ روزانه پاکسازی کننده کبد وسیستم تناسلی می باشد.

*ماسک بابونه ،هفته ای یکبار .سفید کننده وبرطرف کننده التهاب است.یک قاشق غذاخوری +یک لیوان آب جوش ،20تا30 دقیقه دم کشیده وسپس صاف شده با اسپری به صورت مالیده شود.
*اسپری گلاب،درمان کننده جربی و آکنه و با از بین بردن چربی اضافی پوست باعث بسته شدن منافذ می شود.
*اب میوه ها مثل پرتقال ،لیمو،هندوانه و طالبی.
*انواع توت ها ،گیلاس،انگور قرمز .

اصول تغییرات Life Style

*اولین خط درمانی ، تغییرات رفتاری وتغذیه ای و ورزش است.
*مصرف فیبر،نان سبو سدار ،غلات،میوه و سبزی جات .
*افزایش مصرف پروتیین و کاهش قند و کربوهیدرات.
*مصرف ویتامین D3 برای درمان اگر منشاء جوش از سندرم تخمدان پلی کیستیک باشد.ترک *حمام وشستشوی ناحیه تناسلی 3 روز اول قاعدگی ممنوع
*حذف خوراکی های سرد مزاج ، مرغ ، گوشت گاو ، قارچ و لبنیات.
*بادکش با روغن های گرم ،کمر و زیر ناف(به صورت U) یک روز در میان 21 جلسه.
*استفاده از داروهای گیاهی خوراکی واستعمالی بین 3 تا 6 ماه.
(دارو های ترکیبی آماده 21 قسمتی که در عطاری های معتبر موجود است .حتماًبا پیشنهاد و زیر نظر طبیب و درمانگر خودتان استفاده نمایید.بخاطر این که دارو های گیاهی نیز مثل هر داروی شیمیایی دارای عوارض و خطرات غیر قابل خبران می باشد.)
استفاده از مفرده رازیانه و بومادران(عرق و یا دمنوش)،حتما دوز مصرفی را زیر نظر طبیب خود وبا پیشنهاد ایشان استفاده نمایید.

خلاصه این که :بیش از بیست مراجع مونث ،مجرد ومتاهل که برای درمان جوش صورت آنها با پاکسازی رحم از انواع کیست ها ،بیش از 90%از جوش ها درمان شد و سپس به پاکسازی
کبد پرداخته شد که در نهایت پوستی عاری از هر گونه جوش و…عاید آنها شد.

راه های درمانی برای درمان جوش با منشاءکبد را با اصلاح تغذیه ولایف استایل وداروها ومفرده های پاکسازی کبد درمان نمودیم.
افرادی که جوش هایی با منشاء کبدی ولی با سوء مزاج دم بودند را با شربت گیاهی مصفی خون که درذ تمام عطاریهای معتبر موجود است و حجامت در چندین مرحله پشت سر هم انجام شد.

افراد با جوش هایی با منشاء کبدی ولی با سوء مزاج صفراوی بودند را با شربت گیاهی آنتی صفرا که در تمام عطاری های معتبر موجود می باشد ودرنهایت حجامت در چندین مرحله مختلف، که بسیار مثمر ثمر واقع شدند.

تمام افرادی که برای درمان جوش مراجعه نموده بودند به دنبال مراجعات مکرر و در مان شیمیایی که بعداز قطع درمان ، مجدداً در گیر جوش شدند ،بودند.

منابع:
بررسی بیماری های پوستی در آثار پزشکان ایرانی
کاربرد طب مکمل در برخی بیماری های زنان
مجله زندگی ایده آل دکتر لیلا شیربیگی
آموزش ماساژصورت وپاکسازی

تجربیات شخصی حین درمان